Δευτέρα 20 Ιουνίου 2011

Τι είναι απαγορευμένο για κάποιες γυναίκες; Μέρος Δεύτερο


Τζοτζεφίν Κεντακουμάνα (Μπουρούντι) Ιδιοκτήτρια ψιλικαντζίδικου
«Είδα ανθρώπους να τους καίνε ζωντανούς, να τους ρίχνουν βενζίνη στα αυτιά και να τους σκοτώνουν...»

Hρθα στην Ελλάδα το 1995 από το Μπουρούντι της Αφρικής. Έφυγα εξαιτίας του πολέμου που άρχισε το 1993 ανάμεσα στις δύο φυλές, τους Τούτσι και τους Χούτου. Oι Τούτσι πήγαιναν στις δουλειές των ανθρώπων και έκαναν συλλήψεις. Όπου συγκεντρωνόταν πολύς κόσμος, όπως στη λαϊκή ή στους δρόμους, έριχναν χειροβομβίδες. Δεν υπήρχε ασφάλεια. O βασικός λόγος που έφυγα; Έβαλαν φωτιά στο σπίτι μας, με αποτέλεσμα να μην μπορέσουμε να βγάλουμε την άρρωστη γιαγιά μου και να καεί ζωντανή. Τι να πρωτοθυμηθώ; Θυμάμαι και ένα άλλο περιστατικό, που συνέβη κοντά στο ταχυδρομείο όπου δούλευα. Ένας άνθρωπος έτρεχε προς το μέρος μας. Τον έπιασαν, όμως, και με μια τεράστια πέτρα του έλιωσαν το κεφάλι. Τότε είπα ότι πρέπει να φύγω. Στην πόλη τα πράγματα ήταν χειρότερα. Καθημερινά σκότωναν τους ανθρώπους σαν να ήταν ζώα. Βλέπαμε τα πτώματα μέσα στα φέρετρα. Έτσι, πήρα το 8 μηνών μωρό μου και με τον άντρα μου, που δούλευε στο στρατό, πήγαμε στο Ζαΐρ. Το έκαναν πολλοί αυτό. Εκεί ηρεμήσαμε λιγάκι, όμως τα πράγματα εξακολουθούσαν να είναι δύσκολα, γιατί πηγαινοερχόμαστε διαρκώς από το Ζαΐρ στο Μπουρούντι, όπου εργαζόμαστε. Oι Τούτσι ήξεραν την ώρα που φεύγαμε από τη δουλειά και πηγαίναμε στο Ζαΐρ. Μας περίμεναν, λοιπόν, στα σύνορα. Σκότωσαν τον κόσμο στο λεωφορείο. Είπα: «Δεν πάει άλλο». Ψάχναμε τρόπο να φύγουμε. Πήραμε βίζα χωρίς να ξέρουμε πού θα πάμε.

Όταν έφτασες εδώ μόνη σου, τι έκανες;
Όταν ήρθα, βρέθηκα με μια γυναίκα από το Μπουρούντι, η οποία μου έδωσε τη διεύθυνση μιας καθολικής εκκλησίας. Πήγα, λοιπόν, εκεί με το μωρό. Ήμουν χάλια. Με έστειλαν σε κάποιο ξενοδοχείο, στην Oμόνοια. Εκεί έμεινα έξι μήνες. Έπειτα απευθύνθηκα στην οργάνωση Κάριτας, προκειμένου να βρω δουλειά. Μια και ήξερα γαλλικά, με έστειλαν να εργαστώ ως μπέιμπι σίτερ σε μια οικογένεια Γάλλων, στη Βούλα.

Με το παιδί πώς τα έβγαζες πέρα τον πρώτο καιρό;
Το άφηνα σε ένα αφρικανικό σχολείο από το πρωί ως το βράδυ. Ήταν πολύ δύσκολα, όμως δεν μπορούσα να κάνω διαφορετικά. Έπρεπε να βρω λεφτά. Όταν ήρθε ο άνδρας μου, κρατούσε αυτός το παιδί κι εγώ πήγαινα στη δουλειά. Άλλαζα τέσσερα λεωφορεία, έφευγα το πρωί και γυρνούσα το βράδυ. Κάναμε τα χαρτιά μας, ζητώντας άσυλο. Στην αρχή απέρριψαν την αίτησή μας και μας είπαν ότι έπρεπε να φύγουμε. Δεν ξέραμε τι να κάνουμε. Ξεκινήσαμε πάλι από την αρχή. Πέρασαν συνολικά πέντε χρόνια ώσπου να μας δοθεί άσυλο.

Βελτιώθηκε η κατάσταση τότε;
Κάποια πράγματα βελτιώθηκαν. Μέσα από τα ειδικά προγράμματα, μας παρείχαν οικονομική βοήθεια και λίγο αργότερα πήραμε μια επιδότηση, οπότε ανοίξαμε αυτό το μαγαζί, το οποίο, όμως, δεν πάει καλά.

Εκτός του ότι είστε ξένοι, το γεγονός ότι έχετε διαφορετικό χρώμα σας δημιούργησε προβλήματα;
Δεν έχουν όλοι την ίδια στάση απέναντί μας, αλλά όταν λες ότι είσαι από την Αφρική, δεν σου δίνουν δουλειά. Δεν σε εμπιστεύονται. Το ίδιο συμβαίνει αν θες να νοικιάσεις σπίτι. Αν είχαμε άλλο χρώμα, τα πράγματα θα ήταν πιο εύκολα.

Υπάρχει κάτι που σου δίνει χαρά εδώ;
Μπορώ να κοιμάμαι χωρίς να σκέφτομαι ότι θα μας σκοτώσουν. Η Ελλάδα έχει ειρήνη, ασφάλεια. Επίσης μου αρέσει πολύ ο καιρός, η θάλασσα... Αλλά εδώ η ζωή είναι αγχώδης. Πρέπει να τρέχω διαρκώς και κάνω τα πάντα, προκειμένου να βρω λεφτά για να ταΐσω το παιδί μου. Κάθε μέρα σκέφτομαι τι θα φάω αύριο, πού θα βρω λεφτά για να πληρώσω το ενοίκιο. Η ζωή μας δεν είναι σίγουρη.

Τι όνειρα κάνεις για το αύριο;
Oνειρεύομαι να βρω δουλειά, γιατί το μαγαζί δεν πάει καλά και ανησυχώ. Να είμαι σίγουρη ότι κάθε μήνα ή κάθε εβδομάδα θα παίρνω ένα συγκεκριμένο ποσό.

Αν αλλάξουν τα πράγματα στην πατρίδα σου, θα ήθελες να επιστρέψεις;
Δεν νομίζω. Έχω τόσο δυσάρεστες αναμνήσεις από φρικτά πράγματα, που δεν θέλω καν να θυμάμαι. Είδα ανθρώπους να τους καίνε ζωντανούς, να τους ρίχνουν βενζίνη στα αυτιά και να τους σκοτώνουν... Πράγματα που με κάνουν να αναρωτιέμαι πώς είναι δυνατόν κάποιοι να έχουν τέτοια καρδιά.


ΤαμέΪ ΑΪτογκάν (Τουρκία) Ιδιοκτήτρια μίνι μάρκετ
«Πολλοί έρχονται και ψωνίζουν από το μαγαζί μου μόνο και μόνο επειδή είμαι ξένη και ξέρουν ότι έχω ανάγκη».

Eίμαι Κούρδισσα, από την Άγκυρα. Ήρθα το 1991. Με κυνηγούσαν και δεν μπορούσα πια να μείνω εκεί. Τον τελευταίο καιρό, πριν φύγω, έρχονταν κάθε βράδυ, με έπαιρναν, με βασάνιζαν όλη τη νύχτα και με άφηναν το πρωί. Αυτό γινόταν επί δύο μήνες. Είχα «συνηθίσει» πια κάθε νύχτα στη μία να χτυπούν την πόρτα. Έχω κάνει και φυλακή. Στα 16 μου χρόνια (το 1978) έκανα τρεις μήνες φυλακή και το 1980 με φυλάκισαν πάλι για δύο χρόνια.

Είχε και βασανιστήρια μέσα στη φυλακή;
Πάρα πολλά. Βλέπουμε από την τηλεόραση, ακούμε, αλλά αν δεν το ζήσει κανείς, δεν μπορεί να υποψιαστεί καν.

Σας έδιναν ξύλο;
Μακάρι να ήταν μόνο το ξύλο. Κανείς δεν θα ομολογούσε τίποτα. Το χειρότερο για τις γυναίκες είναι ο βιασμός. Θυμάμαι μια φίλη μου που επί σαράντα μέρες τη βασάνιζαν και δεν μιλούσε. Έφεραν, λοιπόν, τον πατέρα της και του είπαν: «Βίασε την κόρη σου». O πατέρας, γνωστός δικηγόρος, φυσικά, δεν έκανε κάτι τέτοιο και η κόρη του αυτοκτόνησε πέφτοντας από το παράθυρο. Το θυμάμαι γιατί μας είχαν πάει εκεί για να δούμε ότι το ίδιο θα γινόταν και μ’ εμάς. O δικός μου πατέρας πέθανε 42 χρόνων. Όταν μας έπιασαν, εμένα και την αδερφή μου, έλεγε στους αστυνομικούς: «Αφήστε τις αυτές, πάρτε εμένα». Έπειτα από δύο χρόνια που βγήκα από τη φυλακή,
είχε πεθάνει από εγκεφαλικό.

Πώς ήρθες εδώ;
O άνδρας μου ήταν Ελλάδα. Εγώ έκρυβα στο σπίτι μου ανθρώπους που ήθελαν να φύγουν, αλλά κάποια «φοιτήτρια» που φιλοξενούσα ήταν, στην πραγματικότητα, άνθρωπος της αστυνομίας και τα είπε όλα. Τότε άρχισαν τα καθημερινά βασανιστήρια. Μια μέρα ο άνδρας μου ήρθε χωρίς να με ειδοποιήσει. Τον είδα ξαφνικά μπροστά μου στο δρόμο. Σταμάτησε ένα ταξί, με έβαλε μέσα και με πήγε σε ένα σπίτι. Από εκεί ξεκινήσαμε για να έρθουμε Ελλάδα. Περάσαμε από το Καστελόριζο, με μια φουσκωτή βάρκα, τέσσερα άτομα. Ήταν Γενάρης του 1991. Χειμώνας, κακός καιρός και μόνο ο άνδρας μου ήξερε κολύμπι. Η βάρκα έμπαζε νερά. Το κύμα μας έσπρωχνε πίσω. Τελικά φτάσαμε στην Ελλάδα στις πέντε τα ξημερώματα. Παραδοθήκαμε στην αστυνομία και ζητήσαμε άσυλο. Η πρώτη αίτηση για άσυλο απορρίφθηκε, αλλά ξανάκανα αίτηση όταν έμεινα έγκυος και μου το έδωσαν. Η κόρη μου είναι τώρα 11 χρόνων και πάει στην Α΄ γυμνασίου. Με αυτή έχω και το πιο μεγάλο πρόβλημα: παρ’ ότι γεννήθηκε εδώ, μεγαλώνει εδώ, της έχουν γράψει τουρκική υπηκοότητα. Θέλω να αποκτήσει ελληνική. Με τον κόσμο δεν έχω πρόβλημα. Λένε ότι υπάρχει ρατσισμός, αλλά εγώ προσωπικά δεν τον έχω αντιμετωπίσει. Αν με κοιτάζει κάποιος άσχημα, ξέρω πώς να του μιλήσω και να τον κάνω να ντραπεί. Oι Έλληνες δεν είναι δύσκολος λαός. Ίσα ίσα, εγώ την αγαπάω την Ελλάδα πολύ. Είμαι μια ξένη και σκεφτόμουν ότι ήταν δύσκολο να πιάσει αυτό το μαγαζί. Χρωστάω στον Έλληνα αυτό που έχω. Πολλοί έρχονται μόνο και μόνο επειδή είμαι ξένη και ξέρουν ότι έχω ανάγκη να ζήσω. Αυτό δεν πιστεύω ότι θα γινόταν αλλού.

Αν τα πράγματα άλλαζαν, θα γύριζες πίσω;
Όχι. Γιατί έχω συνηθίσει εδώ. Αν φύγω από την Ελλάδα, η Ελλάδα θα μου λείψει όσο δεν μου έλειψε ποτέ η Τουρκία. Δεν το θέλω όχι μόνο για τον εαυτό μου, αλλά κυρίως για την κόρη μου. Έχω οργανώσει τη ζωή μου εδώ. Δεν μπορώ να δώσω μια κλοτσιά σε όλα και να φύγω για κάπου που δεν ξέρω τι θα με περιμένει. Στην Ελλάδα προσπαθώ δυναμικά να παίρνω ό,τι δικαιούμαι. Δεν το βάζω κάτω. Δεν κλαίω εύκολα πια. Έχω βαρεθεί να κλαίω και δεν θέλω πια να κλάψω. Δύο χρόνια τώρα, που άνοιξα αυτό το μαγαζί, δεν κλαίω.

Τι ονειρεύεσαι;
Δεν θέλω πολλά. Oνειρεύομαι η κόρη μου να μπει σε ένα καλό πανεπιστήμιο. Να γίνει μεγάλη, διάσημη. Και να έχω ένα σπίτι. Δεν ονειρεύομαι πλούτη, λεφτά. Δεν τα ονειρεύτηκα ποτέ. Θέλω να είμαι ευτυχισμένη με τους ανθρώπους γύρω μου. Να μην πληγώσω κανέναν. Και να μη με πληγώσει κανένας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου